Hakan Kaplan 
2026 yılı, teknoloji sektöründe işten çıkarılmalar açısından oldukça karamsar bir tablo sunuyor. Yılın başından itibaren tam 78,557 kişi işini kaybetti ve bu devasa dalganın en büyük etkisi Amerika Birleşik Devletleri’nde hissedildi. İşten çıkarmaların yüzde 76’sı bu ülkede gerçekleşti. Şirketler, yaşanan bu iş kayıplarının temel nedenlerinden birinin yapay zeka ve otomasyon olduğunu ifade ediyor.
Yapay zekanın insan gücüne olan ihtiyacı azalttığı belirtiliyor. Nikkei Asia’nın haberine göre, işten çıkarmaların yaklaşık yüzde 48’i, yani 37,638 kişi, doğrudan yapay zekanın etkisiyle açıklanıyor. Fakat bu durumun sektörde bir bahane olabileceği yönündeki yorumlar da dikkat çekiyor. Cognizant’ın Baş Yapay Zeka Sorumlusu Babak Hodjat, bazı şirketlerin geçmişte yaptıkları hatalı işe alımları gizlemek veya ekonomik zorlukları örtbas etmek için yapay zekayı kullandıklarını belirtiyor.
Bu durum sadece işten çıkarmalarla sınırlı kalmayıp, daha geniş ekonomik sonuçlar doğurabilir. MIT tarafından yapılan simülasyonlar, yapay zekanın ABD iş gücünün yüzde 12’sini ortadan kaldırabileceğini ve bunun sonucunda 1,2 trilyon dolarlık bir maaş kaybı yaşanabileceğini öngörüyor. Stanford Üniversitesi’nin araştırmaları ise yazılım geliştirme ve müşteri hizmetleri gibi giriş seviyesindeki pozisyonların şu anda hedefte olduğunu gösteriyor.
OpenAI CEO’su Sam Altman, iş kayıplarının yanı sıra “AI washing” (Yapay zeka ile aklama) olarak adlandırılan bir durumun ortaya çıktığını ifade etti. Bu kavram, bazı işten çıkarmaların yapay zeka ile ilişkilendirilerek, gerçek nedenlerin gizlenmesi anlamına geliyor. Ayrıca, Oracle gibi büyük şirketlerin, veri merkezi yatırımlarını finanse etmek amacıyla on binlerce çalışanıyla yollarını ayırdığına dair iddialar gündemde.
Ancak, bu karamsar tabloya rağmen bazı şirketler farklı bir yaklaşım sergiliyor. Örneğin, IBM 2026 yılında giriş seviyesi pozisyonları üç katına çıkarmayı planlıyor. Avrupa Birliği verileri, yapay zekaya yatırım yapan şirketlerin uzun vadede daha fazla istihdam sağladığını ortaya koyuyor. Babak Hodjat, özellikle yeni mezunların iş bulma zorlukları yaşamaması için şirketlerin genç çalışanları istihdam ederek yapay zekayı bir araç olarak kullanmayı öğrenmeleri gerektiğini savunuyor.
