Uzmanlar, eski elektronik cihazların atılmasının veya evde biriktirilmesinin çevresel ve ekonomik kayıplara yol açtığını belirtiyor. Kullanılmayan cep telefonları, tabletler ve bilgisayarlar gibi cihazlarda bulunan altın, gümüş, bakır, paladyum ve nikel gibi değerli metallerin geri dönüşüm yoluyla yeniden kazanılabileceği vurgulanıyor. İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Börte Köse Mutlu, bu tür atıkların geri dönüşümünün ekonomik faydalarını ve doğanın korunmasına katkılarını ön plana çıkardı.
Mutlu, “Bir telefondan ortalama 25-35 miligram altın çıkarılabiliyor. Eğer 1 milyon telefon toplarsak, bu miktar yaklaşık 35 kilo altına denk geliyor. Ancak mevcut durumda, atık üretimimizin büyük bir kısmı geri dönüşüm sistemine dahil edilemiyor. Bu durum, dünya genelinde benzer bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Geri dönüşümde başarılı olabilmemiz için toplama ve ayrıştırma süreçlerimizi iyileştirmeliyiz.” diye konuştu.
Eski elektronik cihazların geri dönüşümünün sağlanmaması nedeniyle büyük ekonomik kayıplar yaşandığını belirten Mutlu, “Eğer bu atıklar tamamen toplanır ve şehir madenciliği yapılırsa, ülkemiz için yaklaşık 1 milyar avroluk bir gelir potansiyeli oluşabilir. Bu şu anda gerçekleşmediği için ciddi bir ekonomik kayıp yaşıyoruz. Bu kaybı, yaz aylarında ülkemize gelen yaklaşık 1 milyon turistin katkısına denk bir kayıp olarak değerlendirebiliriz.” dedi.
Doç. Dr. Mutlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Hareketi’nin önemine de dikkat çekti. Okan Üniversitesi’nden Enerji Mühendisi Dr. Öğr. Üyesi Sevil Alp ise Türkiye’de 1 milyon ton elektronik atık bulunduğunu, ancak çoğunun kayıt altında olmadığını ve geri dönüştürülmediğini ifade etti. Bu atıkların düzensiz bir şekilde depolandığında yıllık olarak 1 milyar avroyu aşan bir zarara yol açtığını belirtti.
Alp, “Tek bir telefonun değeri az gibi görünse de, topluca düşünüldüğünde büyük bir ekonomik değer taşıyor. Bu metaller, sanayi ve savunma sanayiinde kullanılmakta. Kullanılmadıkça ekonomiye katma değer sağlamıyorlar. Bu değerli metallerin sanayiye kazandırılması, ülke ekonomisine büyük katkı sağlıyor.” şeklinde konuştu.
Gündüz ise, geri dönüşüm sürecinde değerli metallerin nasıl elde edildiğini anlattı. Türkiye’de daha önce yurt dışında gerçekleştirilen bazı işlemlerin artık ülke içinde yapılabilme imkânının sağlandığını ifade etti. Bu dönüşüm süreçleri, hem çevreyi korumak hem de ekonomiyi canlandırmak açısından son derece önemli.
