Türkiye Suriye’de iki hastane inşa edecek. İki ülke arasında 18 Haziran 2025’te imzalanan “Şam Kalp Hastanesi ve Halep Onkoloji Hastanesi İşletme Protokolü”ne ilişkin yasa teklifi, bugün TBMM Dışişleri Komisyonu’nun onayına sunuluyor.
TÜRKİYE İŞLETECEK
Teklifin gerekçesinde Suriye’nin sağlık altyapısının iç savaş nedeniyle büyük ölçüde zarar gördüğüne, milyonlarca insanın temel sağlık hizmetinden yoksun kaldığına vurgu yapıldı. Türkiye’nin göç yönetimi de dahil olmak üzere çeşitli hedefleri için bu altyapıyı iyileştirmekte olduğu ifade edildi. “Bu çerçevede, Suriye’nin Şam ve Halep kentlerinde bulunan, savaşta zarar görmüş ve savaşın getirdiği çetin şartlar sebebiyle onarım ve inşaat süreci tamamlanamamış iki hastanenin Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından halkın temel sağlık hizmetlerine erişimi sağlamak amacıyla tamamlatılması ve sonrasında işletilmesi planlanmaktadır” dendi.
MALZEMELER TÜRKİYE’DEN
Teklife göre başkent Şam’da, Türkiye’nin desteğiyle hizmet kapasitesi artırılan 300 yataklı Şam Dammar Hastanesi’ne ek bina yapılacak. Bu kalp cerrahisi hastanesinin ek binası 90 gün içerisinde hizmete hazır hale getirecek. Türkiye, hastanenin tamamını işletecek. Halep’te ise, henüz bitmemiş 150 yatak kapasiteli onkoloji hastanesinin inşasına destek sağlanacak. Burası da 180 günde hazır olacak. Her iki hastanede de ihtiyaç duyulan tüm tıbbi cihaz, aşı, ilaç ve sarf malzemeleri, oluşturulacak liste doğrultusunda Türkiye tarafından hibe edilecek. Ayrıca, Şam İbn Nefis Hastanesine de ilaç, tıbbi sarf ve cihaz desteği sağlanması için çaba gösterilecek.
5 YILDA 80 MİLYON DOLAR
İki hastanenin personel giderleri ile tüm işletme giderleri Türkiye tarafından karşılanacak. Hastanelerin hizmete hazır hale getirilmesi ve işletilmesi için 5 yılda toplam 80 milyon dolar tahsis edilecek. Hastaneler tamamıyla idari ve finansal özerkliğe sahip olacak. 2 yıl boyunca ücretsiz sağlık hizmeti verilecek. 2. yılın sonunda ise hasta katılım payı, tanı, tetkik ve tedavilere yönelik ücret tarifesi yürürlüğe konacak.
HİZMET ALIMI YAPILABİLECEK
Türkiye, laboratuvar ve görüntüleme hizmetleri ile yemek, temizlik, bina ve cihaz bakımı gibi tüm destek hizmetlerini sağlamak amacıyla Suriye’nin onayını aldıktan sonra hizmet satın alabilecek veya bu işlemleri üçüncü şahıs ve kuruluşlar eliyle gerçekleştirebilecek. Yine bu hastaneler ile Türkiye’deki eğitim ve araştırma hastaneleri arasında, Suriye’nin onayı alındıktan sonra işbirliği yapılabilecek. Çalışacak personel konusunda Suriyelilere öncelik verilecek. Hastanenin tepe yöneticisi olan başhekim ya Suriyeli ya da Türkiye’de en az beş yıl deneyimi olan çifte vatandaş (Suriyeli Türk) olacak. İki başhekim yardımcısının biri Türk biri Suriyeli olacak. Mali işler müdürü Türk, yardımcısı Suriyeli; idari işler müdürü Suriyeli, yardımcısı Türk olacak.
OTOMATİK YENİLEME
Çizilen bu çerçeveye karşın, teklifte “esneklik payı” da bırakıldı. “Yakın işbirliği anlayışından hareketle, taraflar zaman zaman bu protokolün uygulanması, yorumlanması ve değişikliklerin uyarlanması konusunda birbirleriyle istişareler yürüteceklerdir” ifadesi teklifte yer aldı. Benzer şekilde, her ne kadar protokol 5 yılı kapsasa da, “Taraflardan biri, bu sürenin bitiminden altı ay önce protokolü sona erdirmek istediğini yazılı olarak bildirmedikçe, işbu protokol her defasında birer yıllık süreler için yenilenmiş olacak ve hastanelerin birer yıllık bütçesi ayrılacaktır” dendi. Öte yandan taraflara milli güvenlik, ulusal çıkar ya da uyuşmazlık gibi konularda protokolü tek taraflı feshetme yetkisi tanındı. Bugün 14.00’te toplanacak Dışişleri Komisyonu’nda muhalefet milletvekillerinin teklife yönelik eleştirilerini dile getirmesi bekleniyor.
